Қоғамдағы қозғаушы күш жастар десек, олардың жат ағымның жетегінде кетуі жыл сайын артпаса кемімеген емес. Ендігі әлемге төнген қауіп — жас балалармен бүлдіршіндердің деструктивті діни ағымның қатарына қосылуы, деп хабарлайды Toppress.kz.
Таяуда ЮНИСЕФ халықаралық ұйымы хабар таратып, лаңкестердің отбасы мүшелері болып табылатын немесе ДАИШ және басқа да МТҚ бақылауындағы 29 мыңнан астам балалар мен жасөспірімдер ДАИШТАР қатарына қосылды деп дабыл қақты. Белгілі болғандай, олардың көпшілігінің жасы -12 жастан кіші екен. Оның ішінде Ирактан шыққан 20 мың бала бар. Ал әлемнің 60 елінен келген 9 мыңға жуық бала Сирияда жүр. Соның ішінде қазақстандық балалардың бар екендігі де анықталған. Бұл балалардың басым бөлігі жетім балаларға арналған лагерьлерде немесе баспаналарда күшпен ұсталады екен.
Сарапшы Серікбол Біләловтың айтуынша, 2011 жылғы 29 қарашада Ирактың күштері балаларды жанкешті ретінде дайындаған "Әл-Каида" базасын жойды. Бұл базада оларды қарудың сан түрін меңгеруге, ақпаратты жинау техникасына, жарылғыш заттармен жұмыс істеуге үйреткен болатын.
Бұрақалық ақпарат құралдарында балаларды қорқытып ұстауға мысал бола алатын түрлі видеолар тараған болатын. Мысалы, жақында Түркияда осыдай топтың қатысуымен лаңкестік әрекет жасалды. Лаңкестік ұйымның тартушылары мен идеологтары психикасы жарақаттанған баланы немесе жасөспірімді таңдайды, мысалы, авиабомбалар астында немесе терактіде қаза тапқан отбасынан немесе қаза тапқан содырлардың бірінің отбасынан шыққандарға таңдау түседі, олармен әңгімелер өткізеді және терактіге дайындық жұмыстарын жүргізеді,-деді сарапшы.
Оның айтуынша, лаңкестік топтар өз құрбандарынан кек алу үшін баланы алдын ала дайындап қояды, лаңкестік әрекет жасағаннан кейін ата-анасымен бірігуге уәде береді. Мұндай жағдайда балалар "тірі бомбаның" ролін ойнайды. Шетелдік құқық қорғау органдарының хабарлауынша, теракт жасауға тапсырма берген балаларға лаңкестік топтар толықтай сенім білдірмейді. Сондықтан оларға "қамқоршылық" танытып, міндетін атқарғанға дейін сырттан бақылайды. Лаңкестік орын ретінде әдетте халықтың жаппай жиналатын орындардың қатарында үйлену тойлары өтетін жерлер, мерекелер, шерулер мен жарыстар өтетін алаңдар мен орындар жатқызылады. Яғни, халық көп шоғырланған орындар назарға алынған. Осындай алаңдарға баларды жіберіп, өздері оның нақты сол жерде екеніне көз жеткізген соң, бұл орыннан алысқа кетіп, баланың денесіндегі жарылғыш затты қашықтықтан іске қосады.
Жақында ғана РФ Федералдық қауіпсіздік қызметінің басшысы Александр Бортников Душанбеде ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің қауіпсіздік органдары мен арнайы қызметтері басшылары кеңесінің отырысында сөйлеген сөзінде балалардың террористік ұйымдар мүшелерінің әйелдерімен және жесірлерімен бірдей зорлық-зомбылық актілеріне қатысу қаупін атап өтті.
Ол өз сөзінде:
Бізге халықаралық террористік ұйымдардың басшылары өз мақсаттарында содырлардың жесірлерін, әйелдерін және балаларын пайдалану ниеті туралы белгілі, — деп мәлімдеді.
ФСБ директоры осы орайда мұқият бақылау, анықтау жұмыстарының қажеттілігіне назар аударды. Бұл әлеуетті жанкештілерді, сондай-ақ террористік қағидаларды идеялық насихаттаумен айналысатын адамдарды анықтауға көмектеседі»,- деді сарапшы. Оның айтуынша, мақсатты зерттеулердің болмауына байланысты балалардың лаңкестер қатарына кіру себебін анықтау өте қиын. Тек жалпы жағдайда мына себептерді атауға болады. Біріншіден, террористік ұйымдардың бірінің бақылауындағы аумағында туылу немесе тұру, оларды ерікті топтарға мәжбүрлеп немесе ата-аналарының мәжбүрлі келісімімен кіреді. Бұл арқылы Сирия мен Ирактағы балаларды өз қатарларына тартуға ниетті.
Екіншіден, лаңкестік топтар өздерінің қару-жарақ, атыс-шабыс, майданы арқылы балалардың қызығушылығына ие болуы. Өздерін жауынгер ретінде сезініп, мұсылман үшін күресіп жүргендей сезінуі. Тіпті кейбір ата-аналар өз балаларын сол жерде аш қалмай тамақ жеп, тұратын жері болады деп үміттеніп, жібереді. Үшіншіден, әскери тұтқындарға немесе жетімдерге күштеп ұрланған немесе іріктелген балалар. Бұл санаттағы балалардың барлығы шын мәнінде лаңкестік топтардың құрбандары екендерін түсінген кезде қашып кетуге я болмаса ғайыптан өз отанына орауға үмітті.
