Халықаралық валюта қорының Таяу шығыс және Орта Азия елдері департаменті директорының орынбасары Юха Кяхконен "Өңірлік экономиканың даму перспективалары: Кавказ және Орталық Азия" деп аталатын баяндамасында Қазақстанның шикізаттық емес саланы дамытуды қолға алғандығы айтылған. Баяндамада айтылғандай, бүгінгі уақытта Қазақстан экономикасына диверсификация қажет. Мұнай қоры таусылған кезде қазақстандықтарға экономиканың басқа саласын дамыту аса маңызды болмақ. Осы бағыттағы тиімді жобаларды бүгіннен бастап енгізу арқылы экономикалық ахуалды тұрақтандыруға болады.
Юха Кяхконеннің айтуынша, Қазақсаннның ЖІӨ 4 пайызға артуы елдегі мұнай өндірісі мен мұнай бағасына байланысыт қалыптасып отыр. Алдағы жылдары бұл көрсеткіш түсуі ықтимал. Оған себеп, әлемдік мұнай бағасының күрт құлдырауы, аталған нарықтағы ойыншылардың ұстап отырған саясаты.
Бүгінгі экономикалық көрсеткішті ұстап отырған негізгі индикаторлардың бірі – "Нұрлы жол" бағдарламасы аясындағы инфрақұрылымның жақсаруы. Осы ретте, ел Үкіметі бірнеше реформаны жүзеге асырып отыр. Халықаралық валюта қоры фьючерс нарығындағы заңдылықтарға қарап болжам жасайды. Бұл жағдайда олар мұнай бағасының 60 доллардан төмендейтінін айтады. Сыртқы шоктар, сенкциялар да бұған әсер етпей қоймайды. Өдан бөлек мұнай бағасы Қазақстан экономикасына әсер етеді. Бұл ретте, мұнай бағасының көтерілуімен қанағаттануға болмайды. Бұл уақытша. Бұл орайда осы ресурсты экономиканы әртараптандыруға салу керек, — деді Халықаралық валюта қорының Таяу шығыс және Орта Азия елдері департаменті директорының орынбасары.
Сонымен қатар, қаржылық саладағы тың серпін ретінде Астана халықаралық қаржы орталығының жұмысын атауға болады, дейді маман. Бұл қадам арқылы жергілікті банк секторын нығайтып, оны халықаралық стандарттарға сай жұмылдыруға болады. Сонымен қатар, халықарылық банктерді Қазақстанда жұмыс жасауға ынталандырады.
Оның айтуынша, "Астана" халықаралық қаржы орталығында құрылған сот жүйесі Дубай халықаралық қаржы орталығының сотына ұқсас бұл соттың құқықтық мәртебесі тәуелсіз және Қазақстанның сот жүйесіне кірмейтін сот ретінде айқындалып отыр. Сосын инвесторлар үшін ерекше тартымды жағдайлар жасау мақсатында Орталықта өзгеше салықтық, валюталық, визалық режим, сондай-ақ шетелдік жұмыс күшін тартудың оңтайлы режимі көзделген. Бұл қадамдар қаржы саласында жұмыс жүргізуге қолдайлы мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, елдегі валюта бағамының еркіндігі сыртқы факторларға тіркелей байланысты болмақ. 2015 жылға дейінгі бекітілген курс Қазақстан экономикасына соққы бергені рас. Ал қазіргі курс сұраныс пенұсынысты қалыптастыруға ықғайлы болмақ. Инфляция ставкасы да Ұлттық банкке инфляцияны реттеуге мүмкінідік беріп отыр. Яғни 5-7 процент шамасында болып отыр. Бұл қлыпты құбылыс. Яғни, әлемнің орталық банктері осындай әдісті жиі қолданады. Теңгенің еркін айналымда қалғаны экономика үшін тиімді деп есептеймін, — деді Халықаралық валюта қорының өкілі.
Оның айтуынша, кез-келген мемлекет үшін жеке сектордың дамуы бірінші орында тұру керек. Ол үшін банктердің әлеуметі маңызды болуы шарт. Өйткені, елдегі банктер несие беруші. Бүгінгі күні банктерде нақты экономика секторына бөлінетін қаржы бар. Осы ретте, елдегі банктердің жұмысына жаңа өзгеріс, тың бағытта жұмыс жүргізу қажет.
Айта кетерлігі, Халықаралық валюта қоры мен Қазақстан арасында тұрақты байланыс орнаған.
