Қазақстандағы ауыл шаруашылығының маркетингтік зерттеуіне сәйкес соңғы жылдарда (яғни, 2017-2019 жж. аралығы) Қазақстанның егіс алқабы 295,9 мың гектарға ұлғайды.
Мал азықтық дақылдарға бөлінген егіс алқабының жартысына жуығы (48,4%) республиканың 4 аймағына келеді: Ақмола (11,1%), Қостанай (16,8%), Солтүстік Қазақстан (11,0%) және Павлодар (9,6%) облыстары. Мал азықтық дақылдарға бөлінген алқаптың 50,7% шаруа қожалықтары, 48,9% ауылшаруашылық кәсіпорындары пайдаланады. Маңғыстау мен Атырау облыстарында, сондай-ақ Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларында мәдениеттің бұл түріне арналған егіс алқаптары іс жүзінде жоқ.
Мысалы, 2018-2019 жылдар аралығында дайын мал азығы көлемінің орташа жылдық өсу қарқыны 4,8% -ды құрады. Пандемия жағдайына қарамастан, аграрлық секторда оң динамика байқалады. Статистикалық мәліметтерге сәйкес ауыл, орман және балық шаруашылығындағы жалпы өнім 2020 жылдың қаңтар-шілдесінде жалпы республика бойынша 1 679,1 млрд теңгені құрады, бұл осы кезеңнің тиісті кезеңіндегі деңгейден 2,5% жоғары.
Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенін дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған бағдарламасы аясында фермерлер мен ауылшаруашылық тауар өндірушілеріне мемлекет тарапынан қолдау көрсетіледі. (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 12 шілдедегі N 423 қаулысымен бекітілген).Мал шаруашылығы нарығындағы субсидиялау бағдарламасы басым бағыттар бойынша саланы мемлекеттік қолдау шараларының максималды тиімділігін қамтамасыз етуге бағытталған.
Кейбір мемлекеттік қолдау шараларына ірі қара өсіруде төлі бар аналық мал өнімнің пайыздық үлесіне қатысты субсидиялауды жатқызуға болады. Сүт бағытындағы асыл тұқымды жас жануарларды, жас шошқаларды, бір күндік тауықтарды және ата-анасы мен әжесінің асыл тұқымды жұмыртқаларын субсидиялау нормативтері де ұлғайтылған. Аймақтық мамандандыру схемасын ескере отырып, аймақтық маңызы бар мал шаруашылығы да (түйе шаруашылығы, жылқы шаруашылығы, марал шаруашылығы, ара өсіру, ешкі өсіру) субсидиялануға жатады.
Қазақстанда ауылшаруашылық саласының дамуы 50-ші жылдары басталды. Экономикалық дағдарысқа байланысты Кеңес үкіметі өңделген аумақты мүмкіндігінше кеңейту туралы шешім қабылдады. Ол кезде тың жерлерін игеру жұмыстары Қазақстан аумағында қарқынды жүргізілді. Бұл астықтан рекордтық өнім жинауға мүмкіндік бергенін атап өткен жөн, алайда бұл фактор мал шаруашылығының дамуына кері әсерін тигізді, өйткені жайылымдық жерлер күрт қысқарды.
Қазақстанда дәстүрлі түрде 2 негізгі салалар ұсынылған:
-
Егін шаруашылығы – ауыл шаруашылығының негізі. Ел аумағында жүгері, сұлы, тары, арпа, қарақұмық, күріш және жаздық бидай сияқты дақылдар өсіріледі. Маңызды аймақтарды майлы дақылдар мен қант қызылшасы алады. Сондай-ақ, жүзім, қауын, алма, картоп, зығыр және мақта ерекше назар аударады.
-
Мал шаруашылығы – елде ірі қара, сондай-ақ ешкі, шошқа, түйе, жылқы және қой өсіру арқылы ұсынылған.
Қазақстанда ауыл шаруашылығы биліктің көмегімен дамып келеді:
- ауылдық жерлердегі халықтың әл-ауқатын жақсарту;
- ауылшаруашылық аймақтарындағы халықты сумен, газбен және электр қуатымен қамтамасыз ету;
- ауыл жолдардын күрделі жөндеу және салу;
- ауыл тұрғындарына спорттық және мәдени бағдарламаларға қол жетімділікті қамтамасыз ету және тағы басқалары.
Елімізде қазіргі уақытта ауылшаруашылығы қарқынды даму жолында деуге негіз бар.
