Бүгінде мемлекет діни саладағы тұрақтылықты сақтау, қоғамдағы конфессияаралық келісім мен толеранттылықты нығайту, сондай-ақ халықтың діни экстремизм идеологиясының түрлі формалары мен көріністеріне қарсы иммунитетін қалыптастыру бойынша барлық қажетті шараларды қабылдауда. Қазақстан Республикасының Конституциясы «Жалпы ережелерінде», 1-бөлімінің 1-бабында «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде бекітеді, оның ең жоғары құндылықтары – адам, оның өмірі, құқықтары және бостандықтары» делінген.
Бүкіл қоғам мен әрбір адамның толық қауіпсіздігін қамтамасыз ету арқылы ғана біздің заманымыздың жаңа сын-қатерлері мен қауіптеріне қарсы тұруға болады. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін еліміздегі діни саланы реттейтін негізгі заңға экстремистік діни әрекеттерді ауыздықтауға бағытталған түзетулер мен толықтырулар енгізілуде.
Қазіргі уақытта дәстүрлі емес діни бірлестіктердің қызметіне қарсы күресті ұйымдастыру мәселелері және жастардың оларға қызығушылығы өзекті мәселеге айналып отыр. Білім беру саласын жетілдіру жастарды әр түрлі культтердің жетегінде кетуден қорғау үшін қажет. Экстремистік бағыттағы «псевдомұғалімдер» беделі жастарды қауіпті, қоғамға жат әрекеттер жасауға мәжбүрлеуі мүмкін. Жаңа бағыттағы кейбір діни ұйымдардың мықты коммерциялық базасы бар. Мұндай ұйымдардың ұйымдастырушылары өздерінің жас ізбасарларына топтың идеологиясы мен тәртібіне және оның жетекшісіне табынуға сөзсіз бағынудың орнына рухани, әлеуметтік, материалдық игіліктерді уәде етеді. Дәстүрлі емес діни ұйымдар өкілдері өз дінін қабылдағысы келетіндердің азаматтық құқықтарын бұзады. Зерттеулер көрсеткендей, заңсыз діни ұйымға кіргендердің бәрі кейінірек ауыр зардап шегеді. Егер адам заңсыз діни ұйымнан кетуге шешім қабылдаса, ол өз бетінше өмір сүруге, ақша табуға және проблемаларымен бетпе-бет келуге мәжбүр болады, өкінішке қарай, ол бұл мәселені әрқашан өз бетінше шеше алмайды. Себебі, радикалды және экстремистік ұйымдар оның проблемаларын шешіп беру арқылы оның өмірін бір кездері жеңілдетіп қойған.
Дін кез келген қоғамның рухани өмірінің маңызды құрамдас бөліктерінің бірі екені сөзсіз. Бұл адамға өмірдің мәнін сезінуге, оны Құдаймен немесе жоғары рухани күштермен байланысты болуға көмек береді.
Қазақстанда бүгінде дін – қоғамдық өмірдегі маңызды орындардың бірін алған көп конфессиялы мемлекет. Дінді ұстану – әлемді қабылдаудың бір түрі ретінде, өркениеттің пайда болу кезеңінен бастап адамзатқа тән және өркениеттің бүкіл тарихында осы немесе басқа формада қалыптасып келе жатқан мәдениет болып табылады.
Дін қоғамда болып жатқан әлеуметтік оқиғалардан ешқашан шет қалған емес. Оның үстіне, ол әрқашан өз мүддесі үшін кез-келген қоғамға әсер етті, сондықтан діни және конфессияаралық келісімді қамтамасыз ету үшін мемлекеттің сенушілермен, оның ішінде жастармен қалыпты қарым-қатынасы өте маңызды. Бүгінде біздің елімізде дін әлеуметтік консолидация мен саяси жұмылдыру құралы қызметін атқара алады және орындайды.
«Бұл тұрғыда дәстүр қазіргі әлеуметтік құрылымның және түптеп келгенде оның тұрақтылығының негізгі бөліктерінің біріне айналады. Рухани дәстүрлердің жандануы көбіне дінмен байланысты, оның беделі қазіргі уақытта даусыз. Бұл ретте сенушіге де, сенбейтін азаматтарға да қазақстандық қоғамның дамуындағы басты әрі ортақ нәрсе – Қазақстанның зайырлы мемлекет екендігі. Зайырлы мемлекет – діни емес, азаматтық нормалар негізінде реттелетін мемлекет; мемлекеттік органдардың шешімдері діни негізге ие бола алмайды. Зайырлы мемлекеттің заңнамасы діни нормаларға (толық немесе ішінара) сәйкес келуі мүмкін; «Зайырлылық» діни көзқарастармен қарама-қайшылықтардың болуымен емес, мұндай көзқарастардан азат болуымен анықталады», – дейді философия магистрі Новикова Г.Н.
Зайырлы мемлекетте әрбір адам діни мекемелерге жүгінбей өмір сүре алатынын білуге және солай өмір сүруге құқылы. Зайырлы мемлекетте барлық конфессияларды ұстанушылар заң алдында тең. Қазіргі уақытта еуропалық мәдени дәстүрдің барлық елдері, Ресей және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы бірқатар елдер зайырлы. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев көпұлтты құрамы бар зайырлы демократиялық мемлекет – бір діннің артықшылықтарына жол бермеуі керек деген тұжырымндаманы қолдайтынын білдірген. Бірақ сонымен бірге ол тарихи қалыптасқан негізгі конфессияларды ұмытпау керектігін және конфессияаралық тепе-теңдікті сақтауға тырысу керектігін нақты атап өткен.
«Мемлекеттік саясаттағы бұл фактордың басымдығы Елбасының елдегі діни ахуал мен дінге сенушілердің қажеттіліктеріне үнемі назар аударуынан да көрінеді. Діннің мемлекеттен бөліну принципі ел Конституциясында бекітілген және біз бұл заңды қолданып жатырмыз. Бұның маңыздылығын сенушілердің абсолютті көпшілігі: дәстүрлі конфессиялардың өкілдері – мұсылмандар мен православ христиандары және басқа да дін өкілдері жақсы түсінеді», – деп жалғастырды маман.
Қазақстан үкіметі үшін діннің мемлекеттен бөлінуі діни ұйымдарды белсенді қоғамдық өмірден ығыстыруын білдірмейді. Қазақстан Республикасы – зайырлы мемлекет, мұндай елде мемлекеттік және жергілікті билік органдары діни бірлестіктермен өзара әрекеттесуді, олардан алыстаудың орнына, олармен бірлікте белсенді жұмыс істеуді құп көреді.
